Sağlıkta elektronik rıza süreci başlıyor

Canlı Giriş

Mükerrem: Günaydın, 27 Ekim Salı sabahına hoş geldiniz. Bugün Resmi Gazete'de altı düzenleme, gündemde on haber var.

Müşerref: Günaydın! Hastaneye gidenlerin imzayla verdiği onay artık telefona taşınabilir. Kiralık konut izin belgesi eksik çıkanlar için de bir süre işliyor.

Mükerrem: Gündemde ise elektrik sayaçlarını okuma işinde büyük bir dönüşüm var. İşin kapıdan kapıya yürümeyen yüzü bu.

Mükerrem: Başlamadan önce kısa bir teşekkür: bugünkü programımız Graphicland'in destekleri ile hazırlanıyor. Graphicland, marka kimliği, grafik tasarım, web ve mobil uygulama geliştiren bir tasarım ve yazılım stüdyosu.

Resmi Gazete: Ana Dosya

Müşerref: Resmi Gazete'ye geçiyoruz. Bu sabahın ana dosyası sağlık alanında. Hastanın tıbbi müdahale öncesi vereceği bilgilendirilmiş rıza artık elektronik ortamda da alınabilecek. Bilgilendirilmiş Rızanın Elektronik Ortamda Alınması Hakkında Yönetmelik bugün yayımlandı.

Mükerrem: Kapsamı nedir? Her sağlık kuruluşunu mu ilgilendiriyor, yoksa belli basamaklar mı var?

Müşerref: Birinci, ikinci ve üçüncü basamak sağlık tesislerinin hepsini kapsıyor. Rıza iki yolla alınıyor: e-Nabız üzerinden ya da sağlık tesisinin elektronik haberleşme aracıyla. Hasta, ıslak imzalı form yerine bu kanallardan onay verebiliyor.

Mükerrem: Kimliği nasıl doğrulayacaklar? Telefona gelen bir mesajla onay vermek kolay ama güvence ister.

Müşerref: Cep telefonu numarası doğrulanıyor. Bu yolla doğrulanan numara 12 ay süre ile kayıtlı kalıyor. Yani aynı hasta için numara her seferinde baştan doğrulanmak zorunda kalmıyor.

Mükerrem: Küçükler ve kısıtlılar için sınır önemli. Onların rızasını da telefondan almak serbest mi?

Müşerref: Her durumda değil. Kanuni temsilci yoksa, hazır bulunamıyorsa ya da elektronik ortamda doğrulanamıyorsa rıza elektronik olarak alınamaz. O hâllerde klasik yol devam ediyor.

Mükerrem: Yürürlük tarihi de önemli. Geçiş dönemi var mı, yoksa hemen uygulanıyor mu?

Müşerref: Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe giriyor, yani sağlık tesisleri bugünden itibaren elektronik rıza dönemine geçebiliyor. Pratikte ameliyat öncesi imza kuyruğu telefondaki bir onaya dönüşebilir.

Mükerrem: Hasta açısından bakınca, onay formunu kâğıt üzerinde aramak yerine e-Nabız kaydında görmek de mümkün olacak.

Resmi Gazete: Diğer Düzenlemeler

Mükerrem: Sermaye Piyasası Kurulunun 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen bazı yatırım fonları için bir kanun çıktı. Tasfiyesi kanunun yayımına kadar tamamlanmamış fonlar ve bunların pay sahipleri etkileniyor. Tasfiye, geri kazanım ve ödeme kuralları bu kanunla belirleniyor.

Müşerref: Yürürlük tarihi nasıl işliyor? Kanun bugün yayımlandı ama tasfiye kararları eylülde alınmış.

Mükerrem: Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girdi, ama hükümleri 17 Eylül 2026 tarihinden geçerli. Yani etkisi geriye, kararların alındığı güne uzanıyor.

Müşerref: Sınırı da hatırlatayım: bu kanun, kendi kapsadığı fonlar dışındaki yatırım fonları için genel ya da sürekli bir tasfiye ve sorumluluk rejimi kurmuyor.

Müşerref: Turizm amaçlı kiralanan konutlara geçelim. Konutların Turizm Amaçlı Kiralanması Faaliyetlerinin Düzenlenmesine İlişkin Yönetmelikte değişiklik yapıldı. Evraklarında eksiklik olan, uygun olmayan evrak bulunan ya da belgelendirmeye esas bilgilerinde değişiklik tespit edilen izin belgesi sahiplerine eksiklerini gidermeleri için otuz gün veriliyor.

Mükerrem: Otuz gün dolunca ne oluyor?

Müşerref: Eksiklik giderilmemişse izin belgesi iptal ediliyor.

Mükerrem: Belge kaybı olduğu için otuz günlük süre burada gerçek bir son gün. Kaçıran, belgesiz kalıyor.

Müşerref: Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında Kültür ve Turizm Bakanlığına başvuru yapanlar için yeni bir yönetmelik var. Bazı başvurular ve hizmetler artık bedele bağlı. Bedel, başvuru işleme alınmadan önce peşin tahsil ediliyor.

Mükerrem: Başvurudan vazgeçersen para geri geliyor mu?

Müşerref: Gelmiyor. Başvuru sahibinden kaynaklanan eksiklik, geri çekme, vazgeçme ya da başvurunun uygun bulunmaması hâlinde hizmet bedeli iade edilmiyor.

Mükerrem: Kamu tarafında durum farklı. Kamu kurumlarının mülkiyetindeki taşınmazlarla ilgili görüş talepleri ve kamu kurumlarının kendi bünyesinde hazırladığı plan, proje ve yapım işleri için ücret alınmıyor.

Müşerref: Bir süre şartı da var: bedel tahsil edildikten sonra altı ay içinde ilgili birime müracaat edilmesi gerekiyor. Ücretler her yıl yeniden değerleme oranında güncelleniyor.

Müşerref: Tersane, Tekne İmal ve Çekek Yeri Hakkında Yönetmelikte de değişiklik var. Bu tesislerin işleticileri ile işletme izni ya da kısmi işletme izni için başvuranlar etkileniyor. İzin, denetim ve kayıt kuralları değişti.

Mükerrem: İşletme izni artık en fazla beş yıl için veriliyor. Tesis bu süre içinde en az bir kez denetleniyor. Yani izin, denetimsiz geçen bir süreye dönüşemiyor.

Müşerref: Bir istisna var: yedinci maddenin dördüncü fıkrası, 1 Ocak 2027 tarihinden önce yapılacak başvurularda uygulanmıyor.

Mükerrem: Yani yeni rehber kuralı yıl sonuna kadar yapılan başvuruları bağlamıyor. Ocak başından sonrası için geçerli olacak.

Resmi Gazete: Diğer Düzenlemeler

Müşerref: Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi enstitülerinde lisansüstü eğitim alanları ve bu programlara başvuran adaylar için yönetmelik değişti. Başvuru koşulları yeniden düzenlendi. Yüksek lisansa öğrenci kabulünde kullanılan puan ağırlıkları da değişti.

Mükerrem: Puan tarafında somut bir eşik var mı?

Müşerref: Var: 60 puandan az olmamak şartı geçiyor. Puan ağırlıklarında da yüzde 50 oranı yer alıyor.

Mükerrem: Sınırı da koyayım: yönetmelik Jandarma Yüksek Sevk ve İdare Enstitüsünü kapsamıyor. Oradaki adaylar için bu değişiklik geçerli değil.

Müşerref: Hükümlerini İçişleri Bakanı yürütüyor.

Günün Şarkısı

Müşerref: Günün şarkısı tam bu salı sabahına göre. Şarkıda bir dize var: "Dün düştüm belki, bugün yine ayaktayım". Pazartesiyi atlatmış herkesin dilindeki cümle bu.

Mükerrem: Ritim de iyi, temposu da. Bu sabah bizim, bu şehir bizim diyen bir şarkı: Yükseliyoruz.

Gündem

Mükerrem: "Güneşle beraber biz de doğuyoruz" diyen Yükseliyoruz bitti. Gündemde ilk iş elektrik sayaçları. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı Mustafa Yılmaz, Milli Akıllı Sayaç Sistemi kapsamında yaklaşık 7 milyon abonenin sayacının uzaktan okunacağını söyledi.

Müşerref: Bunun için yaklaşık 2,7 milyon Akıllı Sayaç PRO kurulacak. Sayı farkı oradan geliyor.

Mükerrem: Sayaç okuyucunun kapıyı çalması, abone için tarihe karışacak. Okuma uzaktan yapılacak.

Müşerref: Savunma sanayiinden haber var. ASELSAN ile Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı, yeni nesil hava ve füze savunma sistemi geliştirilmesi için sözleşme imzaladı. Toplam tutar 523 milyon avro.

Müşerref: Türkiye İstatistik Kurumunun ekim ayı güven endeksleri de açıklandı. Hizmet sektöründe güven yüzde 2,4 azaldı. İnşaatta ve perakende ticarette ise güven arttı.

Mükerrem: Perakende tarafında artış yüzde 1,1 oldu. Yani sektörler aynı yöne gitmedi.

Gündem

Müşerref: Güven endekslerinden sermaye piyasasına geçelim. Sermaye Piyasası Kurulu, Tera Portföy Yönetimi ile Pusula Portföy Yönetimi'nin faaliyetlerini geçici olarak durdurdu.

Mükerrem: Bu şirketlerin kurucusu olduğu fonlar ne olacak?

Müşerref: Fonların tasfiyesi için Türkiye İş Bankası ile Ziraat Bankası görevlendirildi. Karar yatırım fonlarını, gayrimenkul yatırım fonlarını ve girişim sermayesi yatırım fonlarını kapsıyor.

Mükerrem: Durdurma geçici, tasfiye ise fonlar için ayrı bir süreç. İki şey karışmasın.

Mükerrem: SPK'dan bir karar daha var. Yatırım fonlarının portföy ve yatırım sınırlamalarına uyum takvimi güncellendi. Kademeli uyum hükümleri uygulanmıyor. Nihai ve tam uyum için son tarih 31 Ocak 2027.

Müşerref: Yani adım adım uyum dönemi bitiyor. Sınırlamalara tabi fonlar ve kurumlar için tek bir son gün var.

Mükerrem: Takvim sıkışınca ertelemek de cazip olmaktan çıkıyor. Takvimi zaten tek tarih belirliyor.

Müşerref: Yurt dışından da bir finansman haberi var. ABD merkezli teknoloji şirketi Meta, kişisel süper zekâ ve altyapı yatırımlarını desteklemek için yaklaşık 95 milyar dolarlık bir finansman planı duyurdu.

Mükerrem: Bu kaynağı nereden bulmayı düşünüyor?

Müşerref: Yatırımcı desteğiyle. Şirket, liderlik yarışında 95 milyar dolara kadar kaynak sağlamayı hedefliyor.

Mükerrem: Bu bir hedef. Yatırımcılar bu kaynağı henüz vermiş değil.

Gündem

Müşerref: Hedefle kalmayan bir finansman da var. SpaceX, Nvidia'nın yeni nesil Vera Rubin çiplerinin tedariki için Apollo Global Management ile anlaştı. Anlaşmanın büyüklüğü yaklaşık 40 milyar dolar.

Mükerrem: Bu para doğrudan çip ve ilgili ekipman alımına gidiyor. Şirketin altyapıyı büyütme planının faturası bu anlaşmayla karşılanıyor.

Müşerref: Borsa İstanbul da günü yükselişle kapattı. Endeks yüzde 0,31 arttı. Yeni işlem haftasında yatırımcılar endeksin yönünü, hisse fiyatlarını ve şirket açıklamalarını izliyor.

Mükerrem: Haftanın başında küçük bir artış. Bu yüzden asıl yön, şirket açıklamalarıyla belli olacak.

Mükerrem: Merkez Bankası'ndan kısa bir yenilik var. EVDS-MCP adlı sistem kullanıma açıldı. Bankanın ekonomi ve finans verilerine artık bu sistem üzerinden de erişilebilecek.

Müşerref: Bankanın ekonomi ve finans verilerine ulaşmak için bu yol da açılmış oldu. Veri aynı, kapı değişiyor.

Mükerrem: Gündemden birkaç kısa başlık daha. Turkcell, başta 5G olmak üzere yeni nesil iletişim teknolojileri yatırımlarını finanse etmek için uluslararası bankalarla Murabaha kredisi anlaşması imzaladı.

Hava Durumu

Müşerref: Bu sabah yurdun büyük bölümünde şemsiyeye ihtiyaç var. İstanbul, Ankara ve İzmir'de hafif sağanak bekleniyor. İstanbul'da en yüksek sıcaklık 17 derece.

Mükerrem: Bursa, Antalya ve Gaziantep tarafında yağış gök gürültülü geliyor. Yola çıkacaksanız o hatlarda biraz daha dikkatli olun.

Müşerref: Karadeniz kıyısında ise Samsun ve Trabzon çok bulutlu, ama yağış yok. Doğuda Erzurum'da en düşük sıcaklık 6 derece, sabahları üşütüyor.

Mükerrem: Konya ve Diyarbakır'da yağmur hafif kalıyor. Uyarı seviyesinde bir durum görünmüyor.

Kapanış

Mükerrem: Bülten burada bitiyor. Bu sabah bizimle olduğunuz için teşekkürler.

Mükerrem: Bu sabahki programımız Graphicland'in destekleri ile hazırlandı; Graphicland'e teşekkür ediyoruz.

Müşerref: Programımıza sponsor olmak isterseniz mukerrerfrekans.com adresinden boş bir gün seçebilirsiniz.

Müşerref: Biz de iyi ki dinlediniz. Yağmurluğunuz yanınızda olsun, hepinize güzel bir salı dilerim.

Mükerrem: Yarın sabah yeni Resmi Gazete'yle yine buradayız. Görüşmek üzere!