Metnin tamamını göster
Canlı Giriş
Müşerref: Günaydın, 3 Kasım Salı! Mükerrem, bu sabah Resmi Gazete'de avukatların ücret tarifesi var, orman köylülerine dağıtılacak gelir var.
Mükerrem: Bir de doğal sit alanındaki meralarda otlatma ve rüzgâr santralleri için yeni bir sınır var. Gündemde de rüzgâr enerjisi yarışmaları öne çıkıyor.
Müşerref: Başlamadan önce kısa bir teşekkür: bugünkü programımız Kulular Teknoloji'nin destekleri ile hazırlanıyor. Kulular Teknoloji, sağlık, eğitim, hukuk ve uzay alanlarında kurumlara özel yazılım ve veri sistemleri geliştiren Ankara merkezli bir yazılım şirketi.
Resmi Gazete: Ana Dosya
Mükerrem: Tarife ne zaman yürürlüğe giriyor, geçiş dönemi var mı? Yürürlük tarihi nedir, geçiş dönemi var mı?
Müşerref: Geçiş dönemi yok. Yani 3 Kasım 2026 tarihli tarife hemen uygulanacak. Kapsamı da geniş: tarife kapsamında hukuki yardım veren avukatlar ile avukatlık ücretine ilişkin süreçlerin tarafları etkileniyor.
Mükerrem: Tutarlar tarafında da kademeler var. 78.125 liraya kadar ve 62.500 liraya kadar olan dilimlerde ücret, dörtte üç ve dörtte bir fazlası gibi oranlarla hesaplanıyor.
Müşerref: Toplu dosyalarda ise ücret düşüyor. Aynı kişiden gelen dosya sayısı arttıkça tarife indirimli uygulanıyor. Toplamda on dosyaya kadar beşte biri, elli dosyaya kadar yüzde 50'si, yüz dosyaya kadar yüzde 40'ı, yüzden fazla dosyada ise yüzde 25'i esas alınıyor.
Mükerrem: Bu oranlar hangi tutara göre hesaplanıyor, buna dikkat etmek lazım. Her oran kendi dilimindeki tutarın üzerinden işliyor, tek bir toplam rakama uygulanmıyor.
Müşerref: Pratikte şu değişiyor: sözleşmesiz ya da ücreti belirsiz işlerde avukatlık ücretinin altına inilemeyen alt sınır, bugünden itibaren bu tarifeyle belirleniyor.
Resmi Gazete: Diğer Düzenlemeler
Müşerref: Orman köylüleri için bir düzenleme var. Vahidi fiyatla çalışan orman köylülerine, kendi köylerinin sınırları içinde üretilen oduna dayalı ürünlerin satış gelirinden pay dağıtılabilecek. Üretim giderleri düşüldükten sonra kalan tutarın yüzde 10'una kadarı ayni ya da nakdi verilecek.
Mükerrem: Pay herkese aynı mı bölünüyor, yoksa çalışana göre mi?
Müşerref: İkisi birden. Dağıtılacak miktarın yüzde ellisi hak sahipliği listesindekilere eşit bölünüyor. Kalan yüzde ellisi, o yıl vahidi fiyatla yaptıkları işlerde aldıkları hakedişlere göre hesaplanıyor.
Mükerrem: Üstte bir tavan var mı peki?
Müşerref: Var. Kişi başına yıllık toplam dağıtım, o yılın aylık net asgari ücretinin bir aylık tutarını geçemiyor. Yönetmelikte en az bir yıldır ve en az üç yıldır koşulları da geçiyor. Hak sahipliği şartlarını taşımayan köylü bu paydan yararlanamaz.
Mükerrem: Şimdi doğal sit alanlarındaki meralara bakalım. Doğal sit tescilinden önce mera olan arazilerde otlatmaya artık izin verilebilecek. Şartı da var: otlatmanın alanın ekolojik yapısına zarar vermeyeceği, idarece hazırlanacak teknik bir raporla ortaya konacak.
Müşerref: Rapor tek başına yetmiyor. Bölge Komisyonu da değerlendirip karar veriyor. Sonradan raporda ya da komisyon kararında yazan şartlara aykırılık tespit edilirse, yeni bir komisyon kararı çıkana kadar otlatma Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün denetiminde durduruluyor.
Mükerrem: Yaptırım da yeni bir dava beklemeden, doğrudan faaliyetin durdurulması. Bu durum yöre halkını ilgilendiriyor.
Müşerref: Aynı gün, nitelikli doğal koruma alanlarıyla ilgili iki ilke kararı daha var. İlki Rüzgar Enerji Santralleri için. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, bu alanlarda daha önce uygulanan 20 türbin ve 50 MWm kurulu güç sınırını kaldırdı.
Mükerrem: Sınır kalkınca serbest mi oluyor her şey?
Müşerref: Hayır. Türbin sayısı 18'i geçmeyen projeler için, Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunun değerlendirmesine göre izin verilebilecek. Yani karar yine komisyonda.
Mükerrem: Hidroelektrik santrallerde ise şart başka bir yerde. Bu alanlarda santral yapılabilmesi için üniversitelerin ilgili bölümlerine ekosistem değerlendirme raporu hazırlatılacak. Rapor yatırımcı idarece uygun bulunacak ve raporda yazanları uygulayacağına dair taahhüt alınacak.
Müşerref: Sonrasında Bölge Komisyonu değerlendirme yapıyor, izin de koruma amaçlı imar planları doğrultusunda veriliyor. Karar oy birliğiyle alınmış.
Mükerrem: Hidroelektrikte rapor ve taahhüt şartı var, rüzgârda ise sınırın kalkması. İkisinin ortak noktası, son sözün Bölge Komisyonunda olması. Dosya yatırımcının elinden çıkıp komisyon masasına gidiyor.
Resmi Gazete: Diğer Düzenlemeler
Müşerref: Doğal sit alanlarında tarım lejantında kalan arazilerde ağaç dikecekler için de bir ilke kararı var. Ağaç dikim çukuru açmak için artık ayrıca karar almak gerekmiyor. Kesin Korunacak Hassas Alanlar ve I. Derece Doğal Sit Alanları kapsam dışında.
Mükerrem: Dikim bitince iş bitmiyor. Kuyu açmak, sulama sistemi kurmak ya da tel çit çekmek için Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunun onayı yine gerekiyor.
Müşerref: Fidan toprağa girer ama sulama için komisyon kapısı çalınır. Çukur serbest, kuyu serbest değil.
Mükerrem: Sportif parkurlarda da benzer bir kolaylık var. Doğal sit alanlarında turizm amaçlı sportif faaliyet için parkur ilanı, fiziki ya da inşai müdahale içermiyorsa ilgili idaresince yapılabiliyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün görüşü alınacak. Ayrıca Bölge Komisyonu kararı aranmayacak.
Müşerref: Kesin korunacak hassas alanlar kapsam dışı. Parkur ilan edildikten sonra malzeme deposu, güvenlik kulübesi ya da tabela gibi her müdahale yine Bölge Komisyonunda değerlendirilecek.
Mükerrem: Yani parkur çizgisi hızlanıyor, tabela dikmek hâlâ komisyon işi.
Müşerref: Mevcut teknik altyapı tesisleri için de aynı mantıkta bir karar çıktı. Doğal sit alanlarında, Kesin Korunacak Hassas Alanlar hariç, tesisi olan kurum ve kuruluşlar bakım, onarım ve izin süresi uzatma işlemlerini Bölge Komisyonu kararı beklemeden yapabilecek.
Mükerrem: Şartı iki tane. Tesis yeni bir yapı içermeyecek ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünden görüş alınacak. Hassas alan statüsündeki yerler bu kolaylığın dışında.
Müşerref: Pratikte tesisin izin süresi dolarken dosya komisyon sırasında beklemeyecek. Yeni yapı gerektiren bir iyileştirme bu yola girmiyor.
Resmi Gazete: Diğer Düzenlemeler
Müşerref: Aynı günün son ilke kararı şehitlik ve mezarlık alanlarıyla ilgili. Nitelikli doğal koruma alanlarında bunlar için artık izin verilebilecek. Karar Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından.
Mükerrem: Şartı var mı? Her alanda, her talebe izin çıkmaz herhalde.
Müşerref: İki şart var. Başka bir yer seçeneğinin bulunmadığı kanıtlanacak. Üstüne Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonu onay verecek. İlgili diğer mevzuat hükümleri de saklı.
Mükerrem: Yani başvuran idarenin önce alternatif yerleri tek tek elemesi gerekiyor. Kanıt yükü idarede.
Resmi Gazete: Kısa Kısa
Müşerref: Antalya'nın Kaş ilçesindeki bir taşınmazın ihalesini kazanan kişiyle ilgili Özelleştirme İdaresi Başkanlığı kararı da çıktı. Karar bu ihaleyi kazanan Buğra Mete Karaman'ı ilgilendiriyor.
Mükerrem: Sözleşme yükümlülükleri yerine getirilmezse ne olacak?
Müşerref: Teminat İdare'ye kalacak. Yani ihaleyi kazanan taraf sözleşmeye uymazsa verdiği teminatı kaybediyor.
Mükerrem: Resmi Gazete'de bugün bunların yanında şunlar da var. Artık yatırımcıların üniversitelere ekosistem değerlendirme raporu hazırlatması ve rapordaki tedbirleri uygulayacağına dair taahhüt vermesi şartıyla, Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonu onayıyla HES projelerine izin verilebilecek.
Günün Şarkısı
Müşerref: Günün şarkısı güneşli bir şarkı. Pencereden yastığa düşen bir ışık çizgisi, mutfaktan gelen kahve kokusu. Sözlerde de var: "Bu sabah bizim, kimse bizi kovalamıyor".
Mükerrem: Bu sabah bizim, hadi bakalım. Gün açılırken biraz yavaşlamak iyi gelir. Günün şarkısı: "Pencereden Güneş".
Gündem
Mükerrem: Enerji tarafında rüzgâr yarışmaları sonuçlandı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının düzenlediği Rüzgar Enerji Santrali yarışmalarında, dört ildeki yedi proje için toplam 1500 megavatlık kapasite söz konusuydu.
Müşerref: Yedi yarışmaya 11 şirket katıldı. En iyi teklifleri sunan 5 şirket belirlendi.
Müşerref: Çin Merkez Bankası, borsadaki düşüşün ardından piyasaya likidite vermek için 100 milyar yuanlık, yani yaklaşık 15 milyar dolarlık yeni bir takas mekanizması devreye alacağını açıkladı.
Mükerrem: Başvuran var mı?
Müşerref: Var. Uygulamaya 31 finans kuruluşu başvurdu. Mekanizma, bu kuruluşların hisse senedi piyasasına likidite sağlamasını hedefliyor.
Gündem
Müşerref: Piyasa likiditesinden Takasbank'a geçelim. Takasbank Genel Müdürü Yunus Arıncı, sermaye piyasalarındaki işlemlere ilişkin fon soruşturması kapsamında adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı. Kararı hakimlik verdi.
Mükerrem: Adli kontrolün içeriği ne? Neler getirildi?
Müşerref: Arıncı hakkında yurt dışına çıkış yasağı ve imza yükümlülüğü getirildi. Soruşturma devam ediyor.
Mükerrem: Çip tarafında dev bir birleşme var. Amerikalı çip üreticisi Marvell Technology, optik ağ teknolojileri şirketi Lumentum'u satın alacağını açıkladı. Anlaşma tamamen hisse takasıyla yapılacak ve işletme değeri yaklaşık 115 milyar dolar.
Müşerref: Bu kadar parayı nakit değil hisseyle ödemek ilginç. Şirketlerin beklentisi de belli: birleşmenin yıllık 1 milyar doların üzerinde tasarruf sağlaması bekleniyor.
Mükerrem: Bu tasarruf rakamı da açıklamayı yapan şirketin beklentisi, kesinleşmiş bir sonuç değil.
Müşerref: Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi günü yüzde 1,88 değer kazanarak tamamladı. Endeks 10 bin 961 puana çıktı.
Mükerrem: Bu artış, endeksin tek günde kaydettiği yüzde 1,88'lik değişim olarak öne çıkıyor. Kapanış seviyesi de 10 bin 961 puan.
Gündem
Müşerref: Bir de Rekabet Kurulu kararı var. Stonepeak Partners, BP'nin küresel madeni yağlar iş kolu Castrol'ü devralıyor. Kurul bu işleme izin verdi.
Mükerrem: İzin gerekçesi ne? Türkiye pazarında rekabeti bozmuyor mu?
Müşerref: Bozmuyor. İncelemede işlemin Türkiye pazarında etkin rekabeti önemli ölçüde azaltmayacağı, dikey ya da yatay örtüşme yaratmayacağı görüldü. Karar oybirliğiyle alındı.
Mükerrem: Karara karşı Ankara İdare Mahkemelerinde, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde dava açılabiliyor.
Gündem
Müşerref: Rekabet tarafından Hürmüz Boğazı'na geçiyorum, orada gerilim haberi var. İran Devrim Muhafızları Ordusu Hava Kuvvetleri Komutanlığı, Keşm Adası'nın güneyinde Amerika Birleşik Devletleri'ne ait iki MQM-170 tipi insansız hava aracını düşürdüğünü duyurdu.
Mükerrem: Burada iddia İran tarafından geliyor. Düşürüldüğü söylenen araçlar da Keşm Adası'nın güneyindeki sularda.
Müşerref: Adayı bilmeyenler için: Hürmüz Boğazı'nın içinde yer alıyor. Boğaz da bölgenin en işlek deniz geçitlerinden biri.
Mükerrem: İstanbul'da bu sabah gökyüzü başka bir haber yazıyor. Gök gürültülü sağanak şehirde etkili oluyor.
Müşerref: Gök gürültüsü işin içinde, yani yağış sıradan bir çiseleme değil. Sağanakla birlikte gelen şimşek ve gürültü, açıkta olanlar için dikkat gerektiriyor.
Mükerrem: Şemsiyesi yanında olmayanlar için yağış gök gürültüsüyle geliyor, yani ısrarcı. Yola çıkacaksanız dışarıdaki duruma göre ayarlayın.
Gündem
Müşerref: İstanbul'daki sağanak uyarısı sürerken Osmaniye'den de bir haber var. Sumbas ilçesinde 4,2 büyüklüğünde bir deprem oldu. Saat 20.58'deydi.
Mükerrem: Derinliği ne kadar? Yüzeye yakın depremler daha çok hissedilir.
Müşerref: Derinlik 7 kilometre olarak listelendi. Sarsıntı saat 20.58'de oldu. Etkisi en çok Sumbas ve çevresinde hissedilebilir.
Mükerrem: Bölgede yaşayanlar için pratik sonuç şu: artçı sarsıntılara karşı evde eşyaları sabitlemek ve acil çıkış çantasını hazır tutmak işe yarar.
Müşerref: Gündemden birkaç kısa başlık daha. İstanbul için kuvvetli sağanak uyarısında bulunuldu.
Hava Durumu
Müşerref: Türkiye genelinde bugün yağış tarafı iki bölgede ağır basıyor. İstanbul ile Antalya'da gök gürültülü sağanak var. Ankara ve Van'da ise hafif sağanak bekleniyor. Bursa'da hafif yağmur görülecek.
Mükerrem: İç Anadolu'da Konya çok bulutlu, ama yağış beklenmiyor. Adana da öyle, üstelik en yüksek sıcaklık 26 dereceye çıkıyor.
Müşerref: Doğuda hava serinliyor. Erzurum'da en yüksek sıcaklık 12 derece, Van'da 13 derece. Diyarbakır'da ise sis var, sabah yola çıkanlar dikkatli olsun.
Kapanış
Müşerref: Bu sabahlık bu kadar. Hukuktan borsaya, raylardan Osmaniye'ye geniş bir yelpaze oldu, ama sabah sohbeti de bir yerde bitmek zorunda.
Müşerref: Bu sabahki programımız Kulular Teknoloji'nin destekleri ile hazırlandı; Kulular Teknoloji'ye teşekkür ediyoruz.
Mükerrem: Programımıza sponsor olmak isterseniz mukerrerfrekans.com adresinden boş bir gün seçebilirsiniz.
Mükerrem: Gün boyu yolunuz hangi tarafa düşerse düşsün, iyi günler. Yarın sabah yine buradayız, Resmi Gazete'nin yeni sayısıyla.
Müşerref: Hoşça kalın, yarın görüşürüz!