Canan Karatay davasında Anayasa Mahkemesinden ihlal kararı

Canlı Giriş

Mükerrem: Günaydın, 4 Kasım Çarşamba. Mükerrer Frekans başlıyor, ben Mükerrem.

Müşerref: Günaydın! Resmi Gazete'de Anayasa Mahkemesinden disiplin cezalarıyla ilgili bir ihlal kararı var. Bir sürücünün kapanan itiraz yolu da yeniden açılıyor.

Mükerrem: Gündemde de gelecek yılın ehliyet, pasaport ve vergi kalemlerini etkileyecek yeniden değerleme oranı var.

Mükerrem: Başlamadan önce kısa bir teşekkür: bugünkü programımız Kulular Teknoloji'nin destekleri ile hazırlanıyor. Kulular Teknoloji, sağlık, eğitim, hukuk ve uzay alanlarında kurumlara özel yazılım ve veri sistemleri geliştiren Ankara merkezli bir yazılım şirketi.

Resmi Gazete: Ana Dosya

Mükerrem: Resmi Gazete'ye geçiyoruz. Anayasa Mahkemesi bir bireysel başvuruda hekimlerin disiplin süreçlerini ilgilendiren bir ihlal kararı vermiş. Konu, medyada yaptığı açıklamalar nedeniyle Canan Karatay'a verilen bir aylık meslekten alıkoyma cezası.

Müşerref: Ceza neye dayanıyordu? Hangi kanunun hangi maddesi?

Mükerrem: 6023 sayılı Kanun'daki disiplin hükmü. Mahkeme, bu maddedeki belirsizliği sorun gördü. Ceza, ifade özgürlüğüne aykırı bulundu ve ihlal kararı verildi.

Müşerref: Peki ihlal kararından sonra ne oluyor? Ceza kendiliğinden mi kalkıyor?

Mükerrem: Hayır, kendiliğinden kalkmıyor. Mahkeme yeniden yargılama yapılmasına hükmetti. Dosya ilgili mahkemede baştan ele alınacak, ihlal kararındaki gerekçe de bu yargılamanın çerçevesini çizecek.

Müşerref: Pratikte şu fark ediliyor: bir hekimin medyadaki sözleri artık disiplin cezasına konu olacaksa, bunun dayanağı yeterince açık bir kanun hükmü olmak zorunda. Meslek kuruluşlarının disiplin süreçleri bu ölçüyle bakılacak.

Mükerrem: Sınır da şurada: karar sektörel. Hekimlerin ve meslek kuruluşlarının disiplin süreçlerini ilgilendiriyor, herkesi değil. Ayrıca dosyada dört aylık bir süre de geçiyor.

Müşerref: Meslekten alıkoyma bir ay sürmüş, yargılama yıllar sürmüş. İfade özgürlüğü şikâyetinde zamanlama hep böyle.

Resmi Gazete: Diğer Düzenlemeler

Resmi Gazete: Yüksek Yargı

Mükerrem: İdari para cezasına itiraz eden ama itiraz yolu mahkeme kararıyla kapatılan vatandaşlar için bir Anayasa Mahkemesi kararı var. Mahkeme hak ihlali buldu. Dosyayı yeniden yargılama yapılması için Tunceli Sulh Ceza Hâkimliğine gönderdi.

Müşerref: Tutarlar da var mı kararda? Ceza hangi büyüklükteydi?

Mükerrem: Ceza yaklaşık 20 bin lira. Kararda ayrıca 3 bin lira ve 40 bin liralık kalemler de geçiyor. Esas olan şu: itiraz yolu kapatıldığı için bu kapatma anayasal denetimden geçti, sonuç da yeniden yargılama.

Müşerref: Pratikte şu değişiyor: idari para cezasına itirazın incelenmeden kapatılması artık Anayasa Mahkemesi önünde ihlal gerekçesi olabilir. Kapsamı geniş, çünkü bu tür cezayı alan herkes aynı yolu kullanıyor.

Müşerref: Bir de yaşam hakkıyla ilgili bir karar var. Silahla yaralama olayında etkili bir soruşturma yapılmadığı iddiası inceleniyordu. Anayasa Mahkemesi oybirliğiyle yaşam hakkının ihlal edildiğine karar verdi.

Mükerrem: Olay 2013 sonbaharında yaşanmış. Karar bu yıl, yani aradan 13 yıl geçmiş. Dosya tek bir başvurucuyu ilgilendiriyor.

Müşerref: Pratikte bu, etkili soruşturma yükümlülüğünün bir hatırlatması: yaralama olaylarında da soruşturmanın etkili yürütülmesi aranıyor.

Mükerrem: Çeşme'deki bir geçit hakkı davası da var. Taşınmaz malikleri için önemli: yargılama 6 yıl 10 ay sürmüş, mahkeme ise taşınmazın değer artışını hesaba katmadan eski bedel üzerinden karar vermiş.

Müşerref: Anayasa Mahkemesi bunu mülkiyet hakkının ihlali saydı. Gerekçesi şu: bu tutum başvurucuya aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklemiş. Dosya yeniden yargılama için Çeşme Sulh Hukuk Mahkemesine gönderildi, yargılama gideri olarak da 40 bin lirayı aşkın bir tutar ödenecek.

Mükerrem: Uzun süren davada bedel enflasyon karşısında eriyorsa, bu artık mülkiyet hakkı sorunu olabiliyor. Ama karar tek bir dosyaya ilişkin, kapsamı dar.

Müşerref: Bir başvuru ise tersine sonuçlandı. Cezaevinde tutuklu olduğu sırada açtığı davayı takip etmediği için davası açılmamış sayılan bir başvurucu, mahkemeye erişim hakkının kendisinden esirgendiğini ileri sürmüştü. Anayasa Mahkemesi bu iddiayı yerinde bulmadı.

Mükerrem: Gerekçe şu: başvurucu duruşma günlerinden haberdardı, üzerine düşeni yapmadı. Mülkiyet hakkı iddiası ise başvuru yolları tüketilmediği için kabul edilemez bulundu. Kapsam dar, tek başvuruyla sınırlı.

Müşerref: Pratikte bu, tutuklu olmanın dava takibini ortadan kaldırmadığı anlamına geliyor. Duruşmadan haberdar olan taraf, davayı takip etmek zorunda.

Resmi Gazete: Yüksek Yargı

Mükerrem: Engelli sağlık kurulu raporu yüzünden vergi istisnası uyuşmazlığı yaşayanları ilgilendiren bir Anayasa Mahkemesi kararı daha var. Vergi mahkemesi, rapor hastane arşivinde bulunamadı diye istisnayı reddetmişti. Anayasa Mahkemesi bunu adil yargılanma hakkının ihlali saydı ve oybirliğiyle karar verdi.

Müşerref: Hastane sonradan yeni bir rapor vermiş, o da aynı teşhisi doğrulamış. Mahkeme onu da hiç hesaba katmamış mı?

Mükerrem: Katmamış. Mahkeme sonraki raporun aynı teşhisi doğruladığını göz ardı etti, ihlal de buradan doğdu. Dosya yeniden görülmek üzere ilgili vergi mahkemesine gönderiliyor.

Müşerref: Pratikte şu değişiyor: arşivde bulunamayan rapor artık tek başına ret gerekçesi olamaz. Sonradan verilen ve aynı teşhisi doğrulayan rapor da değerlendirilmek zorunda.

Resmi Gazete: Kısa Kısa

Müşerref: İstanbul Üniversitesi'nde İnsan Hakları Hukuku Uygulama ve Araştırma Merkezi'nin yeni bir yönetmeliği çıktı. Merkezin amaçları, faaliyetleri ve yönetim organlarının çalışma usulü baştan düzenlendi. Önceki yönetmelik de kaldırıldı.

Mükerrem: Yönetim kurulunun kaç kişiden oluşacağı, ne sıklıkla toplanacağı da yeni metinde yazıyor. Yani merkezin iç işleyişi bu yönetmeliğe göre yürüyecek. Dar bir düzenleme, yalnızca bu merkezi ilgilendiriyor.

Günün Şarkısı

Müşerref: Bu sabahın şarkısı bir çaydanlıkla başlıyor. Balkonda serçe benden önce uyanmış, diyor sözlerde. Resmi Gazete'nin ağır dosyalarından sonra, ilk yudumun hakkını vermek lazım.

Mükerrem: Nakaratta "Acele etme, saat bekler" diyor. Mahkeme takvimleri bu kadar sabırlı olsa keşke. Günün şarkısı, "Çay Demlenirken".

Gündem

Mükerrem: "Çay demlenirken dertler biraz susar" diyordu şarkı, Çay Demlenirken. Dertlerin susup susmayacağı şimdi belli olacak, çünkü gündemde vergi ve harç zamları var. 2027 için yeniden değerleme oranı yüzde 27,83 olarak belirlendi.

Müşerref: Bu oran ehliyet, pasaport, Motorlu Taşıtlar Vergisi ve gelir vergisi başta olmak üzere birçok kalemde yeni yılda artış demek. Yani yılbaşından sonra bu kalemlerin hepsinin hesabı yeniden yapılacak.

Müşerref: Bir de ev, arsa satanlara dönük bir tutar var. Gayrimenkulünü aldıktan sonra 5 yıl dolmadan satanlar için değer artış kazancı istisnası, 2027'de 191 bin 745 lira olacak.

Mükerrem: Beş yılı geçirenler için de bir şey değişiyor mu?

Müşerref: Hayır. Beş yıldan uzun süre elde tutulan gayrimenkullerin satışında mevcut vergi muafiyeti aynen sürecek. Bu istisna yalnızca kısa sürede satış yapanları ilgilendiriyor.

Gündem

Müşerref: Gayrimenkul vergisinden enflasyona geçelim. Ekim ayı enflasyonuna dair TÜİK haberinin metni gelmedi. Sayfada rakam yerine, JavaScript'i etkinleştirin uyarısı çıkıyor.

Mükerrem: Enflasyon rakamını beklerken tarayıcı ayarı bulmak, doğrusu hiç hesapta yoktu. Bu sabah rakamı TÜİK'in kendi sayfasından görmek gerekecek.

Mükerrem: Bilanço tarafında Coca-Cola İçecek var. Şirket, 2026'nın üçüncü çeyreğinde 7,79 milyar lira net kâr açıkladı.

Müşerref: 15 kurumun katıldığı ankette ortalama beklenti 7,73 milyar liraydı. Yani sonuç beklentinin hemen üstünde kaldı, sürpriz yok.

Mükerrem: Gazozun sonucu da köpürmemiş, gaz tam ayarında.

Gündem

Müşerref: Bilanço sezonundan sektör rakamlarına geçelim. Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu, sektörün üçüncü çeyrekte 1,1 trilyon liranın üzerinde prim üretimine ulaştığını açıkladı. Aktif büyüklük de 4,7 trilyon lirayı aştı.

Mükerrem: Bu rakam sigorta şirketlerinin bilançosu demek. Poliçe sahibinin primi ya da hasar dosyası bu açıklamayla değişmiyor.

Müşerref: Şimdi kimlik cüzdanını cebinden çıkaranlara gelelim. 2027 yeniden değerleme oranı yüzde 27,83 olarak belirlenince kimlik kartı ücretlerinde de artış bekleniyor. Değiştirme bedelinin 281,20 liraya yükselmesi öngörülüyor.

Mükerrem: Kaybedenin faturası daha ağır. Kayıp kimlik çıkarma ücretinin 562,50 liraya çıkması öngörülüyor, yani değiştirme bedelinin tam iki katı.

Müşerref: Kimliğini yenilemesi gerekenler için de bu tarife geçerli olacak.

Gündem

Müşerref: Harçlar kimlikle bitmiyor. Yurt dışından telefon getirenlerin ödediği IMEI kayıt harcı da yeni yılda yükseliyor. Mevcut 54 bin 258 lira olan harcın 69 bin 358 liraya çıkması öngörülüyor.

Mükerrem: Yurt dışı çıkış harcı da aynı yönde. Mevcut 1.250 lira olan tutarın 1.597,88 liraya çıkması öngörülüyor.

Müşerref: Bunların hepsi yüzde 27,83'lük yeniden değerleme oranına dayanıyor. Pratikte yurt dışından telefon getirmek, yeni yılda daha pahalıya gelecek.

Mükerrem: Avrupa tarafında da bir seçim var. Avrupa Merkez Bankası Başkanı Christine Lagarde'ın yerine geçecek adaylar için Avro Bölgesi ülkeleri 6 Kasım'a kadar isimlerini bildirecek.

Müşerref: Son kararı ise Avrupa Birliği liderleri verecek. Süreçte maliye bakanları da rol alacak.

Müşerref: Avrupa'nın enerji faturasına gelelim. Avrupa Birliği Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Hürmüz Boğazı'nın kapanmasından bu yana ithal fosil yakıtların Avrupa'ya 127 milyar avro ek maliyet getirdiğini söyledi.

Mükerrem: Bu rakam, Avrupa'nın ithal yakıta ne kadar bağımlı olduğunu gösteriyor. Boğaz kapalı kaldıkça bu maliyet de büyüyor.

Gündem

Müşerref: Boğaz kapalı kaldıkça faturalar büyüyor, bütçeler de bundan etkileniyor. Bütçe demişken: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, bakanlığın 2027 yılı bütçe teklifini Plan ve Bütçe Komisyonu'nda milletvekillerine anlattı. Teklifin toplam büyüklüğü 2 trilyon 395 milyar 824 milyon 844 bin lira. Işıkhan, 2026 için net asgari ücreti 28 bin 75 lira olarak andı. İşsizlik oranı yüzde 8,4, sendikalaşma oranı yüzde 13,8.

Mükerrem: Bu bütçe, bakanlığın hizmet verdiği herkesi ilgilendiriyor: çalışanı da, emeklisi de. Komisyondaki görüşme, ödenek kalemlerinin nasıl dağılacağını da belirliyor.

Mükerrem: Enflasyon tarafında da bir not var. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın ekim ayı enflasyon verilerini değerlendirdiği haberi dolaşıyordu. Ama bu başlığın altındaki sayfada Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Güney Kore ziyareti var.

Müşerref: Sayfada Erdoğan ile Güney Kore Devlet Başkanı Lee'nin ortak açıklamaları yer alıyor. Yani başlıktaki konu o sayfada karşılığını bulmuyor.

Müşerref: Fon soruşturmasında yeni bir gelişme var. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, aralarında eski Sermaye Piyasası Kurulu Başkan Vekili Enver Usca'nın da bulunduğu 6 şüpheli hakkında gözaltı kararı verdi.

Mükerrem: Gözaltı kararı bu altı şüpheliyle sınırlı. Soruşturma sürüyor ve ortada henüz bir mahkeme kararı yok. Haber dün gündeme gelmişti.

Gündem

Mükerrem: Bu hafta denizden de bir haber var. İngiltere Deniz Ticaret Operasyonları, Umman'ın Lima bölgesinin 14 deniz mili kuzeydoğusunda bir tankere bilinmeyen 2 cismin isabet ettiğini bildirdi.

Müşerref: Cisimlerin ne olduğu belli değil. Haberde yalnızca konum ve isabet bilgisi yer alıyor, olay kıyıdan 14 deniz mili açıkta yaşandı.

Mükerrem: Gündemden birkaç kısa başlık daha. Yeniden değerleme oranı yüzde 27,83 olarak açıklanınca pasaport ve ehliyet harçlarında artış beklentisi gündeme geldi.

Hava Durumu

Müşerref: Bugün yurdun büyük bölümünde hafif sağanak var. İstanbul, Ankara, İzmir ve Adana'da yağmur bekleniyor. Bursa ve Samsun'da yağış gök gürültülü geçecek.

Mükerrem: Antalya, Konya ve Van çok bulutlu. Gaziantep'te sis var, sabah yola çıkanlar dikkatli olsun. Erzurum bugün en soğuk köşe: sıcaklık 5 ile 9 derece arasında.

Müşerref: İstanbul'da 13 ile 17 derece arası. Ceketin yanına şemsiye de lazım.

Mükerrem: Bursa'da gök gürültüsü varsa şemsiye tek başına yetmez. Açık alanda beklemeyin.

Kapanış

Mükerrem: Bugünlük bu kadar. Anayasa Mahkemesi kararlarından yeniden değerleme oranına uzanan geniş bir gündemdi, hepsini birlikte taradık.

Mükerrem: Bu sabahki programımız Kulular Teknoloji'nin destekleri ile hazırlandı; Kulular Teknoloji'ye teşekkür ediyoruz.

Müşerref: Programımıza sponsor olmak isterseniz mukerrerfrekans.com adresinden boş bir gün seçebilirsiniz.

Müşerref: Hava durumunu da unutmayalım. Şemsiyenizi alın, açık alanda beklemeyin. Hoşça kalın, yarın sabah yine buradayız!

Mükerrem: Güle güle. Yarın görüşmek üzere, Mükerrer Frekans'ta buluşalım.