Metnin tamamını göster
Canlı Giriş
Mükerrem: Günaydın, 6 Kasım Cuma. Resmi Gazete'de organize sanayi bölgelerindeki işleyişi değiştiren bir düzenleme var. Anayasa Mahkemesinden de, önalım davalarını ilgilendiren bir iptal kararı çıktı.
Müşerref: Gündemde de Amerika'daki işsizlik rakamları var. Bir de eski bir bakanın fon soruşturmasında gelen son gelişme.
Mükerrem: Toplam yedi düzenleme, on altı haber. Hepsi sırayla.
Mükerrem: Bugünün iş birliği Saygılı Yarlıg: UYAP dosyalarını ve e-tebligatları takip eden, süreleri takvime işleyen, dilekçe ve içtihat araştırmasında yapay zekâ desteği sunan avukat büro yazılımı.
Resmi Gazete: Ana Dosya
Müşerref: Resmi Gazete'ye geçtik. Anayasa Mahkemesinin bir bireysel başvuru kararıyla açıyoruz. Mükerrem, ifade tutanağı talebi neden Mahkemeden döndü?
Mükerrem: Başvurucu, soruşturma sırasında düzenlenen tutanağı talep ettiği hâlde kendisine verilmediğini söyledi. Kişisel verilerin korunmasını isteme hakkının zedelendiğini öne sürdü. Anayasa Mahkemesi başvuruyu kabul edilemez buldu. Gerekçe şu: başvurucu bu talebi kovuşturmayı yürüten Ağır Ceza Mahkemesi önünde açıkça dile getirmemiş. Yani başvuru yolları tüketilmemiş. Mahkeme, esasa girip bir inceleme yapmadı.
Müşerref: Pratikte şu çıkıyor: tutanağa erişim talebi önce yargılamayı yapan mahkemeye açıkça iletilmeli. Anayasa Mahkemesi kapısı ancak ondan sonra çalışıyor.
Mükerrem: Bir de sınır var. Bu karar tek bir başvuruya ilişkin; kabul edilemezlik kararı, tutanak verilmemesinin hak ihlali olduğu ya da olmadığı anlamına gelmiyor.
Resmi Gazete: Diğer Düzenlemeler
Müşerref: Organize sanayi bölgelerinde parsel tahsisi alan ya da başvuran şirketlere yeni kurallar geliyor. Şirketin paylarında Bakanlık onayı alınmadan toplam yüzde 49'u aşan ortaklık payı değişikliği yapılırsa, ön tahsis ya da arsa tahsisi iptal ediliyor.
Mükerrem: Amaç spekülatif işlemleri önlemek. Ön tahsis de her durumda devredilemiyor, yalnızca 61 inci maddenin üçüncü ve dördüncü fıkralarındaki şartlarda devredilebiliyor.
Müşerref: İş yeri açma ve çalışma ruhsatlarında da değişiklik var. Bunlar çevrim içi sistemde elektronik ortamda imzalanacak, bu zorunlu. Tamamen ya da kısmen bedelsiz tahsis edilen parsellerde ise mülkiyet katılımcıya devredilmeden önce üst hakkı hükümleri uygulanmıyor.
Mükerrem: Süre konusunda bir sınır da var: yeniden tahsis edilen parsellere Bakanlık süre uzatımı vermiyor. Yani ikinci şans, ikinci uzatma anlamına gelmiyor.
Resmi Gazete: Yüksek Yargı
Mükerrem: Önalım hakkını kullanmak isteyen paydaşlarla payı satın alan üçüncü kişileri ilgilendiren bir Anayasa Mahkemesi iptali var. Türk Medeni Kanunu'ndaki önalım davalarında hâkimin rayiç bedeli belirlemesine ve bu bedelin yatırılmasına ilişkin hükümler iptal edildi.
Müşerref: İptal hemen işlemiyor, değil mi? Ne zaman devreye giriyor?
Mükerrem: Mahkeme dokuz ay süre tanıdı. İptal, 6 Ağustos 2027'de yürürlüğe girecek. O tarihe kadar mevcut hükümler uygulanmaya devam ediyor.
Müşerref: Pratikte şu çıkıyor: önalım davası açacak paydaşın da payı satın alan üçüncü kişinin de bedelin kim tarafından, nasıl belirleneceği ve yatırılacağı o tarihten sonra yeni bir kanuni düzenlemeye bağlı olacak.
Müşerref: Bir de ifade özgürlüğü kararı var. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ihlal kararı vermişti, ama yargılamanın yenilenmesi talebi reddedilmişti. Bunun üzerine üç başvurucu Anayasa Mahkemesine geldi.
Mükerrem: Anayasa Mahkemesi ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine karar verdi. Dosya yeniden yargılama yapılmak üzere Mersin 4. Ağır Ceza Mahkemesine gönderiliyor.
Müşerref: Başvurucuların aldığı cezalar da ağırdı: 6 yıl 3 ay hapis cezası, bir de 10 ay hapis cezası. Yeniden yargılama bu cezaların yeniden ele alınması anlamına geliyor.
Mükerrem: Yargılamanın yenilenmesi talebi reddedilse bile Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu açık kalıyor. Bu karar, o yolun sonuç verdiği bir örnek.
Mükerrem: Sonuncusu yine bir bireysel başvuru. Terör örgütüne üye olma suçundan soruşturma geçiren bir başvurucu, gözaltı süresinin aşıldığını ileri sürdü.
Müşerref: Mahkeme gözaltı süresini kanuni sınırlar içinde buldu. Kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edilmediğine oyçokluğuyla karar verdi.
Mükerrem: Başvurucu gözaltında dört gün kalmıştı. Kararın pratik sonucu şu: bu süre, bu somut olayda kanuni sınırlar içinde sayıldı.
Resmi Gazete: Kısa Kısa
Müşerref: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu, Golden Global Yatırım Bankası'nın faaliyet iznini iptal etti. Karar Bankacılık Kanunu uyarınca alındı ve yalnızca bu bankayla ilişkili tarafları ilgilendiriyor.
Mükerrem: İnönü Üniversitesinde de Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi için yeni bir yönetmelik çıktı. Merkezin amaçlarını, faaliyetlerini ve yönetim organlarının çalışma esaslarını düzenliyor.
Müşerref: Bu yönetmelikle, 2011'de yayımlanan Dil Eğitimi Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği yürürlükten kalktı. Merkezde görev alanlar artık yeni çalışma esaslarına tabi.
Günün Şarkısı
Müşerref: Resmi Gazete'nin ağır maddelerinden sonra şarkıdaki otobüs amcasına teşekkür borcumuz var. Fıkrayı o anlatıyor, önce kendisi gülüyor, şoför bile direksiyonda kahkaha atıyor.
Mükerrem: Cuma sabahına bundan iyisi olmaz. Nakaratta da şöyle diyor: "Gülmek iyi gelir, hadi sen de gül". Günün şarkısı, "Gülmek İyi Gelir".
Gündem
Müşerref: Eski bakan Fatma Betül Sayan Kaya fon soruşturması kapsamında tutuklandı. Şüpheli sıfatıyla ifadesi alınmıştı. Sermaye Piyasası Kanunu'na muhalefet ve suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma suçlamalarıyla tutuklama talebiyle mahkemeye sevk edilmişti.
Mükerrem: Burada suçlamalar iddia aşamasında. Tutuklama, yargılamanın sonucu anlamına gelmiyor, soruşturma sürüyor.
Gündem
Müşerref: Soruşturmalardan faiz kararlarına geçelim. İngiltere Merkez Bankası politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 4'e yükseltti. Orta Doğu'daki çatışmalar enerji maliyetlerini yukarı itmiş. Banka, enflasyonun önümüzdeki yıl yüzde 5'e yaklaşacağı uyarısını yaptı.
Mükerrem: Faiz artıran yalnız İngiltere değil. Çekya Merkez Bankası da güçlü iç talep ve yükselen enerji fiyatlarının enflasyon riskini dizginlemek için bu yıl ikinci kez faiz artırdı.
Mükerrem: Gelişmekte olan ülkelerin borç tablosu da var. Dünya Bankası, bu ülkelerin dış borcunun 2025'te yüzde 5,5 artarak 9,4 trilyon dolarla rekor seviyeye çıktığını bildirdi.
Müşerref: Üstelik bu, 2021'den bu yana en hızlı artış. Rekorun yanında hızın da dikkat çekmesi bu yüzden.
Gündem
Mükerrem: Borç rekorlarından yatırım rakamlarına geçelim. Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası Türkiye'de bu yıl şimdiye kadar 2,5 milyar euro yatırım yaptığını açıkladı. Banka Başkanı Odile Renaud-Basso, yıl sonunda bunun 2,7 milyar euroyu aşıp rekora ulaşmasını bekliyor.
Müşerref: Rekorun kıyas noktası geçen yılın 2,7 milyar eurosu. Renaud-Basso ayrıca Türkiye'yi yeşil yatırımları gerçekten benimseyen bir gelişmekte olan piyasa olarak tanımladı.
Gündem
Müşerref: Fonlardaki yatırımdan sektörlere akan yatırıma bakalım. Netflix, yerli film ve dizilere 2026-2028 döneminde toplam 10 milyar lira yatırım yapacağını açıkladı. Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi Başkanı Dağlıoğlu, bunun iş gücüne ve Türkiye'nin yaratıcı alanlardaki başarısına duyulan güveni gösterdiğini söyledi.
Mükerrem: Başlıkta "3 şehir müjdesi" yazıyordu. Ama elimizdeki açıklamada hangi üç şehir olduğu yok, o yüzden şehir tahmini yapmayalım.
Müşerref: Yapımcılardan set çalışanlarına kadar yerli üretim zincirini ilgilendiriyor. Yatırım 2026-2028 dönemine yayılıyor, yani işler bir anda değil, dönem boyunca açılacak.
Mükerrem: Yatırım haberine devam. Google, Amerika Birleşik Devletleri'nin Wyoming eyaletinde ilk veri merkezini inşa edecek. Bunun için eyalete uzun vadeli 17 milyar dolarlık yatırım yapacağını duyurdu.
Müşerref: Rakam büyük ama etkisi o eyaletle sınırlı. Türkiye'deki dinleyiciyi doğrudan ilgilendiren bir tarafı yok.
Müşerref: Meclis tarafında ise bir savunma anlaşması var. Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu, Mekke Anlaşması'nın onaylanmasının uygun bulunduğuna dair kanun teklifini kabul etti.
Mükerrem: Anlaşmanın tarafları Türkiye, Pakistan İslam Cumhuriyeti ve Suudi Arabistan Krallığı. Terörizm dâhil, tarafların ortak değerlendirmesiyle savunma ve güvenliklerini etkilediği belirlenen tehdit ve saldırılara karşı kolektif caydırıcılığı güçlendirmeyi hedefliyor.
Müşerref: Silahlı kuvvetler arasındaki koordinasyonu ve savunma sanayii alanındaki iş birliğini de artırmayı öngörüyor. Kapsam, bu üç devletin savunma ve güvenlik ilişkisiyle sınırlı.
Gündem
Müşerref: Savunmadan enerjiye geçelim. Rusya'nın petrol ve doğal gaz gelirleri ekimde bir önceki aya göre iki katından fazla arttı. Gelir 971,2 milyar rubleye çıktı, bu da yaklaşık 11,9 milyar dolar ediyor.
Mükerrem: Ekimde iki katından fazla... Bu kadar sıçrama petrol ve gaz gelirlerinde pek görülmez.
Müşerref: Bu rakam yalnızca Rusya'nın petrol ve doğal gaz gelirlerini kapsıyor. Ekim ayı ile bir önceki ay arasındaki karşılaştırma bu.
Mükerrem: Petrolün gündemi bitmedi. Avrupa Birliği Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol ile birlikte adım atıyor. G7'nin üzerinde uzlaştığı petrol stoklarının kullanıma sunulmasına yönelik adımları koordine ettiklerini açıkladı.
Müşerref: Stoklar ne zaman piyasaya çıkacak, bunun bir tarihi var mı?
Mükerrem: Açıklamada bir tarih geçmiyor. Konu, G7'nin uzlaştığı stokların kullanıma sunulması için atılacak adımların koordinasyonu. Yani karar çerçevesi G7'den geliyor, iki kurum da uygulamayı eşgüdümlü yürütüyor.
Müşerref: Şu ayrım önemli: bu koordinasyon Avrupa Birliği Komisyonu ile Uluslararası Enerji Ajansı arasında. Yeni bir stok kararı değil, G7'nin zaten vardığı uzlaşının uygulanması.
Gündem
Müşerref: Petrol stoklarından piyasaların genel havasına geçelim. ABD borsalarında teknoloji hisseleri öncülüğünde sert bir satış dalgası yaşandı. Dalga kripto paraya da sıçradı. Bitcoin gün içinde 76 bin doların altını gördü. Kripto para piyasasını takip edenler için asıl mesele, satışın borsadan taşması.
Mükerrem: Demek ki Bitcoin kendi başına bir dünya değil, teknoloji hisselerinin peşinden gidiyor.
Mükerrem: Denizli'de bir hastane açılıyor. Denizli Devlet Hastanesi'nin açılışı bugün yapılacak. Törende Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu da bulunacak.
Müşerref: Bu, açılışa katılacaklarla sınırlı bir program. Törenin ardından hastanenin kapılarını hasta kabulüne açıp açmayacağı konusunda elimizde bir bilgi yok.
Mükerrem: Gündemden birkaç kısa başlık daha. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK), Golden Global Yatırım Bankası A.
Müşerref: Türkiye'deki karasal rüzgar santrallerinin yıllık işletme ve bakım pazarının tahmini büyüklüğü, uluslararası referans fiyatlara göre yaklaşık 350 milyon dolara ulaştı.
Hava Durumu
Müşerref: Bu sabah yurdun büyük bölümünde bulutlu ve yer yer yağışlı bir hava var. Adana, Diyarbakır ve Gaziantep'te gök gürültülü sağanak bekleniyor. İstanbul'da hafif yağmur var, sıcaklık 8 ile 12 derece arasında.
Mükerrem: Güneyde sağanak var ama Antalya'da hava az bulutlu, en yüksek sıcaklık 22 derece. Erzurum ise sıfır dereceden başlıyor, hafif yağmur da var.
Müşerref: Gök gürültülü bölgelere yolu olanlar, sağanakta yavaş gitsin. Erzurum'da sabah erken çıkanlar, buzlanmaya dikkat etsin.
Kapanış
Mükerrem: Saygılı Yarlıg'a teşekkürler. Mükerrer Frekans dinleyicileri MUKERRER koduyla yüzde 20 indirim alıyor; bağlantı bölüm açıklamasında.
Müşerref: Programımıza sponsor olmak isterseniz mukerrerfrekans.com adresinden boş bir gün seçebilirsiniz.
Müşerref: Güneydeki sağanaktan kaçamayanlara sabır, Antalya'daki açık havanın tadını çıkaracaklara keyif olsun. Yarın sabah yine buradayız, bekleriz! Hafta sonu kimin yolu sağanaklı bölgeden geçiyorsa, arabayı yavaş sürsün. Sağlıcakla kalın, bizi dinlediğiniz için çok teşekkürler.
Mükerrem: Hoşça kalın.
