Enerji ve su projelerinde çevresel değerlendirme listeleri değişti

Canlı Giriş

Müşerref: Günaydın, 7 Kasım Cumartesi! Resmi Gazete'de bu sabah aile danışma merkezlerine yeni kurallar ve bir meslek odasının üyelik düzeni var.

Mükerrem: Sığır karkasının fiyatı da artık başka bir tartıya göre belirlenecek. Gündemde ise Avrupa'nın en büyük bankasının başkanlığı için iki isim var.

Müşerref: Bir de dünya mutfağının hesabı var: küresel gıda fiyatları bu ay hangi yöne gitti? Toplam 7 düzenleme, 11 haberle başlıyoruz.

Müşerref: Bugünün iş birliği Saygılı Yarlıg: UYAP dosyalarını ve e-tebligatları takip eden, süreleri takvime işleyen, dilekçe ve içtihat araştırmasında yapay zekâ desteği sunan avukat büro yazılımı.

Resmi Gazete: Ana Dosya

Müşerref: Resmi Gazete'ye geçiyoruz. Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği'nde değişiklik var. Termik ve nükleer enerji tesisi, diğer yakma tesisi ya da su aktarma projesi yürütenleri ilgilendiriyor. Listeler yeniden düzenlendi.

Mükerrem: Eşikler nerede başlıyor? Termik tesislerde hangi güçten itibaren dosya açılıyor?

Müşerref: Termik tesislerde iki eşik var: 300 MWt ve üzeri, bir de 20 MWt ve üzeri. Bunlar listelerde ayrı ayrı düzenlendi. Nükleer tesislerde de ölçüt maksimum gücün sürekli termik yük bakımından değeri. Ama bir istisna var. 1 kilovatı aşmayan ve belirtilen araştırma projeleri kapsam dışında.

Mükerrem: 1 kilovat... Bu, bir ampulü bile zor yakar. Yani laboratuvar ölçeği, rapor yazdırmaya değmez.

Müşerref: Sıra su projelerinde. EK-1'e akarsu havzaları arasında su aktarma projeleri eklendi. Bu projeler artık listenin en ağır tarafında, yani Çevresel Etki Değerlendirmesi kapsamında yer alıyor.

Mükerrem: Şehirlere içme suyu taşıyan hatlar da bu kapıya takılacak mı?

Müşerref: Hayır. Boru ile gerçekleştirilen içme suyu taşımaları bu hükmün dışında. Kapsama yalnızca havzalar arası aktarma giriyor.

Mükerrem: Akarsu yatağındaki düzenlemeler için de bir ölçüt getirilmiş.

Müşerref: Evet, ölçüt uzunluk. Akarsu yatağında 5 km ve üzerinde düzenleme yapan projeler bu ölçüte göre değerlendirilecek. Yönetmelik 7 Kasım 2026'da yürürlüğe girdi.

Mükerrem: Pratikte, bu eşikleri aşan her proje için yatırımcının önce Çevresel Etki Değerlendirmesi sürecini tamamlaması gerekecek.

Resmi Gazete: Diğer Düzenlemeler

Müşerref: Aile danışma merkezi açan ya da işletenler için yeni bir yönetmelik çıktı. Açılıştan personel şartlarına, sunulabilecek hizmetlerden ücretlere, denetime kadar her şey yeniden düzenlendi. Kapsamda gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri ve kamu kurum ve kuruluşları var.

Mükerrem: Danışanlar açısından en somut yük hangisi? Ücretsiz hizmet var mı?

Müşerref: Var. Merkezler kapasitelerinin yüzde üçü oranında bireysel danışmanlık ya da aile danışmanlığı kapsamında ücretsiz hizmet sunmak zorunda. Daha önce açılmış merkezlerin ise altı ay içinde gerekli belgeleri tamamlaması ve diğer şartlara uyum sağlaması gerekiyor.

Mükerrem: Mevcut çalışanlar için de bir geçiş var. Bazı meslek elemanları ve görevliler, geçici maddelerdeki koşul ve sürelerle çalışmayı sürdürebiliyor. Bazı kişiler için aile danışmanı çalışma izni iki, üç ya da dört yıllık süreler içinde düzenlenebiliyor.

Müşerref: Pratikte, yeni merkez açacak olan kişi bu şartlara baştan göre kuracak. Eski merkez ise altı aylık sayacın başında. Süre dolunca eksik belge kalmamış olması gerekiyor.

Mükerrem: Sığır karkasında fiyat konusu var. Sınıflandırma yönetmeliğinde değişiklik yapıldı. Artık pazar fiyatı belirlenirken dikkate alınacak ağırlık, sıcak karkas ağırlığı. Eskiden sıcak mı soğuk mu olduğunun belirtilmesi isteniyordu, o ibare yürürlükten kaldırıldı.

Müşerref: Karkas sektöründe çalışanlar için artık tek ölçü var. Fiyat tartışmasında hangi tartıma bakıldığı sorusu kalmadı.

Mükerrem: Yani sektörün bu tartıya geçişi için ayrı bir hazırlık süresi yok.

Müşerref: Mühendis odalarında da bir değişiklik var. Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Metalurji ve Malzeme Mühendisleri Odası Ana Yönetmeliği değişti. Üye tanımı, üyelik koşulları ve odanın faaliyetlerine ilişkin kurallar yeniden düzenlendi.

Mükerrem: Kamuda çalışan mühendisler de kapsamda mı?

Müşerref: Kapsamda, ama üyelikleri isteğe bağlı. Kamu kurum ve kuruluşlarında asli ve sürekli görevde çalışan mühendisler ile Silahlı Kuvvetler mensubu mühendis ve yüksek mühendisler için üyelik zorunlu değil. Silahlı Kuvvetler mensupları ayrıca oda organlarında görev alamıyor.

Mükerrem: Yani oda yönetimine aday olmak isteyen Silahlı Kuvvetler mensubu için kapı baştan kapalı.

Müşerref: Bir de üniversiteler var. Cumhurbaşkanlığı kararlarıyla birçok üniversitenin rektörlüğüne yeni isimler getirildi. Erciyes, Eskişehir Teknik, Isparta Uygulamalı Bilimler, Kayseri, Kırıkkale, Konya Teknik ve Malatya Turgut Özal bunlar arasında. Muğla Sıtkı Koçman, Sakarya Uygulamalı Bilimler, Şırnak ve Trabzon üniversiteleri de listede.

Mükerrem: Kararlar bugünkü Resmi Gazete'de yayımlandı. Bu üniversitelerin akademik ve idari personeli ile öğrencileri yeni rektörlerle devam edecek.

Resmi Gazete: Kısa Kısa

Müşerref: Eskişehir'de doğal gaz dağıtımı yapan Esgaz için Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu bir karar aldı. Şirketin 2022'den 2026'ya kadarki perakende satış tarifelerindeki yatırım tavanı ile ilave yatırım tavanı yeniden düzenlendi.

Mükerrem: Kapsam tek şirket. Eskişehir dışındaki dağıtım şirketlerinin tavanları bu kararla değişmedi.

Müşerref: Meteoroloji Mühendisleri Odası'nın ana yönetmeliğinde de ayar var. Kurul üyeleri görev bölümünü kendi aralarında yapacak. Örgütlenme, eğitim ve basın-yayın sekreterlerinin görevleri de baştan yazıldı.

Mükerrem: Bu değişiklik yalnızca Oda Yönetim Kurulu'nun iç işleyişini ilgilendiriyor. Üyelerin aidatına ya da mesleki yetkilerine dokunmuyor.

Gündem

Mükerrem: İspanya hükümeti, de Cos'un adaylığını resmen duyurdu. Kendisi eski İspanya Merkez Bankası Başkanı, şu anda da Uluslararası Ödemeler Bankası Genel Müdürü.

Müşerref: Adaylık süreci bankanın yönetimini ve süreçte rol alan kurumları ilgilendiriyor. Lagarde'ın yerine kimin geçeceği, onun ayrılışına doğru netleşecek.

Müşerref: Bir de enerji ithalatçılarını ilgilendiren bir gelişme var. Avrupa Birliği ülkeleri, metan emisyonu yükümlülüklerinin bir yıl ertelenmesi konusunda uzlaştı.

Mükerrem: Erteleme petrol, doğal gaz ve kömür ithalatına ilişkin yükümlülükleri kapsıyor. Gerekçe, Orta Doğu'daki çatışmanın enerji piyasalarında yarattığı sıkışıklık.

Müşerref: Bu uzlaşı, erteleme düzenlemesi üzerinde varılan bir anlaşma. Yükümlülüklerin kapsamındaki ithalatçılar, uyum takvimini bir yıl sonraya göre kuracak.

Mükerrem: İthalatçıların hazırlık için ek vakti olacak.

Gündem

Müşerref: İthalat demişken, küresel piyasadan da bir veri var. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü dün yeni rakamları açıkladı. Küresel gıda fiyatları ekimde hafif geriledi. Düşüşün arkasında ithalat talebindeki zayıflık var. Tahıl, süt ürünleri ve et fiyat endekslerinin üçü de aylık bazda geriledi.

Mükerrem: Bu, ithalatçı için alım maliyetlerinde nefes demek. Ama düşüş hafif, o yüzden market raflarına hemen yansımasını beklemek erken olur.

Müşerref: Sermaye Piyasası Kurulu da üç şirketin paylarında yapılan işlemler nedeniyle 88 kişi hakkında suç duyurusunda bulunulmasına karar verdi. Şirketler Temapol Polimer Plastik, İsvea Seramik ve Banyo Ürünleri ile Tera Yatırım Menkul Değerler. Kurul ayrıca işlem yasağı ve lisans iptali kararları da açıkladı.

Mükerrem: Bu şirketlerin paylarında işlem yapanlar için işlem yasağı doğrudan önemli. Suç duyurusu ise kişiler hakkında yalnızca bir başvuru. Yargılama süreci ayrı yürüyecek.

Gündem

Müşerref: Sermaye Piyasası Kurulu'nda kalalım, bir başka açıklama daha var. Tasfiye kapsamında olmayan ama alım satıma kapalı fonlar, tasfiye süreci tamamlandıktan sonra yeniden açılabilecek. Açılış tüm dağıtım kanallarında aynı anda olacak.

Mükerrem: Açılışı kim başlatıyor? Fon sahibi bir şey yapacak mı?

Müşerref: Yatırımcının yapacağı bir şey yok. A1 Capital Portföy Yönetimi, Bulls Portföy Yönetimi ve Pardus Portföy Yönetimi, Ziraat Bankası'na başvuracak. Banka da başvuruları Kurula iletecek.

Mükerrem: Açılış zamanını ve alım satım esaslarını da şirketler belirleyecek. Yani fonunuz kapalıysa takvimi şirketinizden öğrenirsiniz.

Mükerrem: Atlantik'in öbür yakasına bakalım. Amerika Birleşik Devletleri'nde tarım dışı istihdam ekimde 165 bin kişi arttı. Beklentilerin üzerinde bir rakam.

Müşerref: İşsizlik oranı da yüzde 4,1'e geriledi. Bu veriler faiz beklentilerini etkilediği için dünya piyasaları takip ediyor.

Mükerrem: Güçlü istihdam, faiz indirimi beklentisini genelde zayıflatır. Piyasalar bu yüzden her iş rakamına faiz gözlüğüyle bakıyor.

Müşerref: Bizim tarafta da kritik bir takvim var. Merkez Bankası yılın son Enflasyon Raporu'nu açıklayacak. Gözler 2026 yıl sonu tahmininde.

Mükerrem: Bu tahmin daha önce yüzde 28'e yükseltilmişti. Değişip değişmeyeceği merak ediliyor.

Müşerref: Rapor, sözleşmelerde ve fiyat ayarlamalarında beklenti olarak okunuyor. Revize gelirse masadaki hesaplar da değişir.

Gündem

Müşerref: Beklentiler demişken, bir de beklentilerin aşıldığı bir bilanço var. Anadolu Grubu Holding, 2026'nın üçüncü çeyreğinde 2,4 milyar lira net kâr açıkladı. Üç kurumun katıldığı ankette ortalama beklenti 2,23 milyar liraydı.

Mükerrem: Dokuz aylık toplam ne olmuş?

Müşerref: Dokuz aylık net kâr 5,78 milyar liraya ulaştı. Bu yalnızca Anadolu Grubu Holding'in sonucu, başka şirketler için bir anlam taşımıyor.

Mükerrem: Amerika Birleşik Devletleri Hazine Bakanlığı da bir yaptırım listesini genişletti. Hedefte Kanada merkezli sekiz para hizmetleri şirketi var. Gerekçe, bu şirketlerin yaptırımları aşmaya yardım ettiği ve yasa dışı finansal faaliyetlere aracılık ettiği iddiası.

Müşerref: Konu İran ile bağlantılı işlemler, değil mi? Listeye giren şirketle çalışmak artık nasıl bir risk taşır?

Mükerrem: Evet, işlemler İran ile bağlantılı. Listeye alınan şirketlerle çalışan taraflar yaptırım riskiyle karşılaşır. Bu da özellikle para transferi yapan kurumlar için önemli.

Müşerref: Gündemden birkaç kısa başlık daha. Christine Lagarde'ın Şubat 2027'de görevinden ayrılacak olması nedeniyle, Avrupa Merkez Bankası başkanlığı için İspanya'dan Pablo Hernandez de Cos ve Hollanda'dan Klaas Knot aday gösterildi.

Hava Durumu

Müşerref: Bugün yurdun büyük bölümü bulutlu. İstanbul'da hafif yağmur var, sıcaklık 7 ile 12 derece arasında. Ankara'da hava çok bulutlu, en yüksek sıcaklık 8 derece.

Mükerrem: Doğu tarafı daha soğuk. Erzurum'da kar sağanağı bekleniyor, sıcaklık 0 ile 4 derece arasında.

Müşerref: Güneyde ise Adana'da hafif sağanak var, Antalya'da hava açık. Antalya'da en yüksek sıcaklık 21 derece.

Mükerrem: Gaziantep'te sis var. Sabah yola çıkacaklar görüş mesafesine dikkat etsin. Antalya'ya gidenin yüzü gülüyor ama Erzurum'a gidenin eldivene ihtiyacı var.

Kapanış

Müşerref: Cumartesi sabahı bülteni burada bitiriyoruz. Çevresel Etki Değerlendirmesi eşiklerinden Eskişehir'in doğal gazına, Meteoroloji Mühendisleri Odası'ndan Amerika'daki yaptırım listesine kadar geniş bir Resmi Gazete sofrasıydı bu sabah.

Müşerref: Saygılı Yarlıg'a teşekkürler. Mükerrer Frekans dinleyicileri MUKERRER koduyla yüzde 20 indirim alıyor; bağlantı bölüm açıklamasında.

Mükerrem: Programımıza sponsor olmak isterseniz mukerrerfrekans.com adresinden boş bir gün seçebilirsiniz.

Mükerrem: Hafta sonu dinlenmeye değer. Biz yine buradayız. Hoşça kalın.

Müşerref: Hoşça kalın, yarın sabah Mükerrer Frekans'ta yeniden buluşalım.