Üç ülke arasındaki ortak savunma anlaşmasının onayına Meclis onayı

Canlı Giriş

Mükerrem: Günaydın, 14 Kasım Cumartesi. Resmi Gazete'de üç ülkeyi birbirine bağlayan bir savunma anlaşması var, okullardaki ortak sınavların kuralları da yenilenmiş.

Müşerref: Deprem bölgesinde görevli personele ek ödeme de çıkmış. Gündemde ise ABD'den bir enflasyon verisi ve hizmet üretiminde yeni rakamlar bizi bekliyor.

Mükerrem: Bu sabah toplam 16 Resmi Gazete düzenlemesi ve 13 haber var.

Mükerrem: Bugünün iş birliği Saygılı Yarlıg: UYAP dosyalarını ve e-tebligatları takip eden, süreleri takvime işleyen, dilekçe ve içtihat araştırmasında yapay zekâ desteği sunan avukat büro yazılımı.

Resmi Gazete: Ana Dosya

Mükerrem: Resmi Gazete'ye geçiyoruz. Ana dosyada bir uluslararası anlaşma var: Türkiye, Pakistan İslam Cumhuriyeti ve Suudi Arabistan Krallığı arasındaki ortak savunma anlaşması. Anlaşmanın adı Mekke Anlaşması. Üç ülke anlaşmayı 7 Ağustos 2026'da Mekke'de imzalamıştı. Şimdi Meclis, onaylanmasını uygun bulan kanunu 5 Kasım 2026'da kabul etti. Kanunun tek esaslı maddesi bu uygun bulma hükmü.

Müşerref: Kanun yürürlüğe nasıl giriyor? Ayrı bir geçiş süresi ya da bekleme var mı?

Mükerrem: Yok. İkinci maddeye göre kanun yayımı tarihinde yürürlüğe giriyor. Geçiş hükmü ya da istisna da bulunmuyor. Uygun bulma kanunu, anlaşmanın taraf ülkeler açısından iç hukukta onaylanabilmesinin yolunu açıyor.

Müşerref: Bu kanun vatandaşa ya da şirketlere doğrudan bir yükümlülük getirmiyor. Muhatapları anlaşmanın tarafı olan üç devlet. Bildirim, ceza ya da süre gibi bir hüküm de içermiyor.

Resmi Gazete: Diğer Düzenlemeler

Müşerref: Bir de Cumhurbaşkanlığı genelgesi var: Ulusal Adil Geçiş Stratejisi ve Eylem Planı, 2027-2029 yıllarını kapsıyor. Koordinasyon Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığında. İlgili kurumlar gelişmeleri altı aylık dönemler hâlinde Bakanlığa bildirecek.

Mükerrem: Genelge metninde 2053 diye bir tarih de geçiyor. O neyin hedefi?

Müşerref: Genelgenin atıf yaptığı uzun vadeli çerçevenin hedef yılı o. Bu plan da o yolun 2027-2029 dilimi. Muhatapları kamu kurumları ve sosyal taraflar. Vatandaşa doğrudan bir yükümlülük getirmiyor.

Mükerrem: Altı aylık bildirim demek, kurumlar için düzenli bir karne dönemi başlıyor demek.

Mükerrem: Millî Eğitim Bakanlığı, Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliğinde değişiklik yaptı. Okul öncesi ve ilkokullarda herhangi bir ad altında sınav yapılamayacak. Bakanlıkça uygun görülen dijital araçlar da kullanılabilecek. Ülke geneli ortak yazılı sınavlar ile izleme araştırmalarına ilişkin kurallar da yenilendi.

Müşerref: İlkokulda deneme sınavı da yasak mı, yani adı başka olsa bile?

Mükerrem: Kural tam bu: herhangi bir ad altında sınav yapılamaz. Deneme, tarama, seviye belirleme, hangi adı taşırsa taşısın. Resmî ve özel tüm okul öncesi, ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarını kapsıyor. Yönetmeliğin kendi ifadesiyle, izleme araştırmaları iki yıllık döngülerle yürüyor, ortak yazılı sınavlar ise her yıl yapılıyor.

Müşerref: Hatay, Malatya ve Kahramanmaraş'ta görev yapan yükseköğretim personeline ödenen geliştirme ödeneğinde değişiklik var. Karar, 1 Ekim 2026'dan geçerli olacak şekilde bugün yayımlandı. Yani ödemeler geriye dönük başlıyor.

Mükerrem: Bu illerde şu an daha yüksek oranlı bir belirleme varsa ne olacak?

Müşerref: Korunuyor. Daha yüksek oranlı mevcut belirlemeler aynen uygulanmaya devam edecek. Karar yalnızca bu üç ildeki geliştirme ödeneği alan personeli ilgilendiriyor.

Mükerrem: Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Yönetmeliğinde de değişiklik var. Deniz askeri yasak bölgeleri ile güvenlik bölgelerinin sınırları artık seyir yardımcıları kullanılarak belirlenebilecek. Deniz trafiğini düzenleyecek emniyet tedbirleri alınarak da belirlenebilecek. Yönetmeliğin 12. ve 23. maddeleri değişti.

Müşerref: Muhatapları yetkili komutanlıklar, Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve liman başkanlıkları. Denizde sınır çizgisini bir şamandıra ya da fener gösterebilecek, kâğıt üzerindeki koordinat tek başına yetmeyecek.

Resmi Gazete: Diğer Düzenlemeler

Müşerref: Üniversite hastaneleri için yeni bir çatı kuruldu: Üniversite Hastaneleri Koordinasyon Komitesi. Başkanı Yükseköğretim Kurulu Başkanı. Komite, hastanelerin mali durumunu, hizmet kalitesini ve idari işleyişini izleyecek. Kapsamda devlet ve vakıf yükseköğretim kurumlarının sağlık uygulama ve araştırma merkezleri ile ağız ve diş sağlığı merkezleri var.

Mükerrem: Komite ne zaman toplanıyor, karar nasıl alınıyor? İşin ritmi belli mi?

Müşerref: Komite ocak, nisan, temmuz ve ekim aylarının ilk haftasında toplanıyor. Kararlar üye tam sayısının salt çoğunluğuyla alınıyor. Toplantının yapılabilmesi için de üye tam sayısının en az üçte ikisi masada olmalı. Raporlama da var. Altışar aylık izleme raporları aralık ve haziran aylarında hazırlanıyor. Yıllık ilerleme raporlarının teslimi ise izleyen yılın nisan ayının sonuna kadar.

Mükerrem: Pratikte başhekim atamalarında komite öneri getirecek, hastanelerin mali iyileştirme programlarını da o hazırlayacak. Kurumların kendi programı yerine ortak bir masa devrede olacak.

Mükerrem: Bir de acele kamulaştırma var. Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi, iki enerji iletim hattının güzergâhını değiştiriyor. Biri 400 kilovoltluk Kayabaşı Mehmet Esen trafo merkezi-Kırıkkale hattı. Öbürü 154 kilovoltluk, Sungurlu organize sanayi bölgesi-Alaca hattı.

Müşerref: Taşınmaz sahipleri açısından fark şu: direk yerleri mülkiyet yoluyla kamulaştırılıyor. Tellerin salındığı alan için ise irtifak hakkı kuruluyor. Karar, Kamulaştırma Kanunu'nun 27. maddesine dayanıyor.

Mükerrem: Yani arazinin tamamı değil, direğin bastığı yer devrediliyor. Telin altındaki kısım için sadece geçiş hakkı doğuyor.

Resmi Gazete: Kısa Kısa

Müşerref: Gaziantep'te Şehitkamil ilçesi Sam Mahallesi'ndeki bir alan, Gaziantep Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi'nin Gaziantep Teknopark organize sanayi bölgesi ek alanı olarak tespit edildi. Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu'na dayanıyor.

Mükerrem: Pratikte bölgede faaliyet gösterecek Ar-Ge ve teknoloji girişimcileri ile firmalar, Teknopark'ın bu yeni alanında yer alabilecek.

Mükerrem: Erzurum'da Aşkale, Aziziye ve Yakutiye ilçelerindeki 23 mahallede zorunlu arazi toplulaştırması yapılacak. Devlet Su İşleri 8. Bölge Müdürlüğü tarla içi geliştirme hizmetlerini de yürütecek.

Müşerref: Proje kriterlerine uymayan alanlar ise toplulaştırmanın dışında bırakılacak. Yani bu mahallelerde her parsel sürece girmeyecek.

Müşerref: Ankara Kahramankazan'da Kışla Mahallesi'ndeki bir taşınmaz, doğal gaz dağıtım tesisi için Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından acele kamulaştırılıyor.

Mükerrem: Taşınmaz tapuda Hazine adına tescil edilecek. Malikler için mülkiyet Hazine'ye geçiyor.

Mükerrem: Bir de Konya hattı var: Kulu ile Cihanbeyli trafo merkezlerini Tosyalı Şeker Güneş Enerjisi Santrali'ne bağlayacak 154 kV'luk iletim hattı için, Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü acele kamulaştırma yapıyor.

Müşerref: Burada da aynı model işliyor: direk yerleri mülkiyet olarak, tellerin geçtiği alan irtifak hakkıyla alınıyor.

Müşerref: Isparta'da ise Eğirdir Gölü çevresinde Eğirdir, Gelendost, Senirkent ve Yalvaç ilçelerindeki bazı alanların Kesin Korunacak Hassas Alan olarak tescilini öngören 2021 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı yürürlükten kaldırıldı.

Mükerrem: Yani bu alanların koruma statüsü değişiyor. Kesin korunacak hassas alan niteliği sona erdi.

Resmi Gazete: Kısa Kısa

Müşerref: Kahramanmaraş'ta enerji iletim hattı projeleri için de acele kamulaştırma kararı çıktı. Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü, güzergâhtaki taşınmazlarda direk yerlerini mülkiyet, tellerin geçtiği alanı irtifak hakkı yoluyla alıyor.

Mükerrem: Mersin'de de benzer bir karar var: 154 kV'luk Mersin DRES Trafo Merkezi ile Akdeniz GİS Trafo Merkezi arasındaki hat. Aynı kurum, aynı yöntem.

Müşerref: Mersin'de kamulaştırma, bağlantı anlaşması uyarınca kurulacak hat için yapılıyor. Güzergâha isabet eden taşınmazların sahipleri etkileniyor.

Mükerrem: Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ile ilgili kararlar da var. Cumhurbaşkanı kararlarıyla Ankara, Bursa, İzmir, Bolu, Gaziantep ve İstanbul'daki bazı hazine arazileri için yeni imar planları onaylandı.

Müşerref: İhale tarafında da bir onay var. Bir taşınmazın Doğusan Yatırım İnşaat Anonim Şirketi'ne satışı onaylandı. Şirket sözleşmeyi imzalamaktan imtina ederse ya da yükümlülüklerini yerine getirmezse, teminatı İdare lehine irat kaydedilecek ve ihale iptal edilecek.

Mükerrem: Resmi Gazete'de bugün bunların yanında şunlar da var. Ankara'da Gölbaşı ile Yağlıpınar arasında kurulacak enerji iletim hattı projesi için acele kamulaştırma kararı alındı.

Günün Şarkısı

Müşerref: Çekmeceden eski bir kaset çıkıyor, üstünde kalemle yazılmış "yaz doksan sekiz". Resmi Gazete'nin ağır dosyalarından sonra tam bir mola.

Mükerrem: Kalemle sarılan kasetin bir de geri sarma derdi vardı, hatırlayanlar bilir. Günün şarkısı: Nostalji Kaseti.

Gündem

Mükerrem: "Geri sar, bir daha" diyen Nostalji Kaseti bitti, biz de ileri sarıp gündeme geçelim. Amerika Birleşik Devletleri'nde üretici fiyatlarıyla başlıyoruz.

Müşerref: Amerika Birleşik Devletleri'nde Üretici Fiyat Endeksi ekimde aylık yüzde 0,3 arttı. Yıllık artış yüzde 6,5 oldu. İkisi de beklentilerin altında kaldı.

Mükerrem: Beklentinin altında kalması, fiyat baskısının tahmin edilenden daha yavaş aktarıldığına işaret ediyor. Üreticinin maliyeti geç ya da erken market raflarına yansır.

Mükerrem: Türkiye'de hizmet sektörü de verisini açıkladı. Türkiye İstatistik Kurumu'nun eylül verisine göre hizmet üretim endeksi yıllık yüzde 2,1 arttı.

Müşerref: Karşılaştırma geçen yılın aynı ayıyla yapılıyor. Yani bu artış, mevsimsel dalgalanmayı bir kenara bırakıp yıllık tabloya bakıyor.

Müşerref: Cari denge tarafında eylül güzel çıktı. Cari işlemler dengesi o ay 2.720 milyon dolar fazla verdi.

Mükerrem: Tek aylık fazla, yıllık tabloyu tek başına değiştirmiyor. Eylül itibarıyla yıllıklandırılmış cari işlemler açığı 39.150 milyon dolar. Ocak-Eylül döneminde de açık 27.957 milyon dolar oldu.

Müşerref: Pratikte dış finansman ihtiyacını izleyenler için asıl bakılan rakam, yıllıklandırılmış açık. Aylık fazla ise o yöndeki iyileşmenin ilk işareti sayılır.

Gündem

Müşerref: Dış finansmandan havacılığa geçelim, orada tablo bambaşka. Amerika Birleşik Devletleri'nde Federal Havacılık İdaresi ülke genelinde kalkışları durdurdu. Gerekçe, hava trafik kontrol merkezlerini etkileyen bir iletişim sorunu.

Mükerrem: Havada olan uçaklar ne yapıyor, onlar da mı bekliyor?

Müşerref: Havadakilerin inişine izin veriliyor. Yerdeki uçaklar ise yeni bir duyuruya kadar kalkış yapamıyor.

Mükerrem: Etkilenen yalnızca havayolları değil. Havalimanlarındaki yolcular da terminalde bekleyecek, bağlantılı uçuşlar da aksayacak.

Müşerref: Fon tarafında ise ödeme haberi var. İletişim Başkanlığı, tasfiye süreçlerindeki 119 fonda 444 bin 893 tekil yatırımcıya yaklaşık 161 milyar lira ayni ve nakdi ödeme yapıldığını bildirdi.

Mükerrem: Bunların kaçı paranın tamamını almış durumda?

Müşerref: 333 bin 493 yatırımcı, ara ödeme olarak net yatırım tutarının tamamını aldı. Süreç olağan ve olağanüstü tasfiyeleri kapsıyor.

Mükerrem: Ödemenin bir kısmı ayni yapılmış. Yani hesaba para yatmak yerine, varlık devri de söz konusu.

Mükerrem: Bankacılıkta da bir finansman haberi var. QNB Türkiye, beş uluslararası kalkınma finansmanı kuruluşuyla 500 milyon dolara kadar, 5 yıl vadeli finansman için mutabakat imzaladı.

Müşerref: Para nereye gidecek?

Mükerrem: Yeşil dönüşüm, iklim finansmanı, kadın girişimciliği ve sürdürülebilir kalkınma projelerinde kullanılması hedefleniyor.

Müşerref: Pratikte bunun karşılığı, deprem bölgesindeki ve yatırım öncelikli bölgelerdeki küçük ve orta ölçekli işletmeler için kredi kaynağı olması. Ama bu bir mutabakat, hedef olarak duyuruluyor.

Gündem

Müşerref: Kredi kaynağından borsaya bakalım. BIST 100 endeksi günü yüzde 0,27 değer kazanarak 11.842 puandan tamamladı. Yatırımcılar şimdi cari denge verisinin açıklanacağı saat 10.00'a bakıyor.

Mükerrem: Yüzde 0,27 küçük bir yükseliş. Borsa Istanbul'da ve vadeli işlem piyasasında işlem yapanlar için bugünün ana başlığı bu veri olacak.

Mükerrem: Savunma sanayisinde Suudi Arabistan hattı var. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, iki ülke arasında son üç yılda 75'i aşkın savunma sanayisi toplantısı yapıldığını bildirdi.

Müşerref: Toplantılar işbirliğini geliştirmek için yapılmış. Çalışmalar da sürüyor: Türk şirketleri Suudi Arabistan'daki yerel ortaklarla buluşturulacak, ortak yatırım imkânları geliştirilecek. Pratikte bu, savunma sanayisinde Suudi Arabistan pazarına açılmak isteyen Türk şirketlerinin yerel ortak bulma sürecini ilgilendiriyor.

Müşerref: Bir de iade haberi var. Türkiye Sigorta, tasfiyeye konu bazı yatırım fonlarından elde ettiği kazancın yaklaşık 1,6 milyar liralık bölümünü Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'na iade etti.

Mükerrem: Gönüllü bir iade yani. Tutarı da enflasyon etkisini düşerek hesaplamış, şirket böyle açıkladı.

Müşerref: Taraflar Türkiye Sigorta ile Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu. Başka bir kesime yük ya da hak doğurmuyor.

Gündem

Müşerref: Bu kez iki devlet arasındaki imzalara bakalım. Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Katar Emiri Şeyh Temim'in huzurunda, Türkiye-Katar Yüksek Stratejik Komitesi'nin 12. Toplantısı kapsamında 5 anlaşma imzalandı. Tüketicinin korunması, eğitim, barış ve çatışma çözümü alanlarında işbirliği ile ortak bildiri bu paketin içinde.

Mükerrem: Savunma tarafı da var. Karşılıklı Savunma Anlaşması'nı Erdoğan ile Şeyh Temim bizzat imzaladı. Anlaşmaların imzası dün, 13 Kasım'da atıldı.

Müşerref: Pratikte bu, iki ülkenin kurumları arasında tüketici koruma, eğitim ve dışişleri işbirliğinde ortak çalışma zemini demek. Savunma ayağında da karşılıklı taahhüt çerçevesi oluşuyor.

Mükerrem: Ticaret cephesinde de bir ilk var. Amerika Birleşik Devletleri-Çin Ticaret Kurulu ilk resmi toplantısını yaptı. Toplantıyı Amerika Birleşik Devletleri Ticaret Temsilciliği duyurdu.

Müşerref: Toplantıya Amerika Birleşik Devletleri Hazine Bakanlığı ile Çinli muhataplar da katıldı. Kurulun bundan sonra hangi gündemle toplanacağı, ticaret takvimini izleyenlerin bakacağı yer olacak.

Gündem

Müşerref: Ticaretten teknolojiye geçelim. Amerika Birleşik Devletleri merkezli teknoloji şirketi Microsoft, bazı hizmetlerinde yaşanan erişim sorununun ardından hizmetlerinin genelinde geniş çaplı iyileşme ve istikrar sağlandığını bildirdi.

Mükerrem: Pratikte erişim sorunu yaşayan hizmetleri kullananlar için kesintinin sona erdiği anlamına geliyor. Açıklamayı yapan da şirketin kendisi.

Müşerref: Otomotiv tarafında ise daha ateşli bir haber var. Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Kara Yolu Trafik Güvenliği İdaresi, yangın riski taşıyan yaklaşık 721 bin BMW aracın geri çağrıldığını bildirdi.

Mükerrem: Alman otomobil üreticisi BMW'nin araçları için uyarı net: onarım tamamlanana kadar açık alana park edilecek.

Müşerref: Garaj sahipleri bu kez bir istisna yaşıyor: yangın riski olduğu için araç kapalı otoparkta durmayacak.

Mükerrem: Uyarı Amerika Birleşik Devletleri'ndeki araç sahipleri için geçerli. Türkiye'deki sahipleri için bir bilgi verilmedi.

Hava Durumu

Müşerref: Bugün yağmur Türkiye'nin büyük bölümünde bizimle. İstanbul'da hafif sağanak var, en yüksek sıcaklık 20 derece. Bursa'da ise gök gürültülü sağanak bekleniyor, sıcaklık 24 dereceye kadar çıkıyor.

Mükerrem: Doğuda tablo çok farklı. Erzurum'da en yüksek sıcaklık 8 derece, Van'da en düşük 1 derece. Diyarbakır'da ise sis var, sabah yola çıkacaklar dikkatli olsun.

Müşerref: Akdeniz kıyısı ılık kalıyor. İzmir'de en yüksek 23 derece, Antalya'da 21 derece. Ankara'da hafif yağmur var, sıcaklık 12 ile 18 derece arasında.

Mükerrem: Doğuya gidenler kalın giysisiz çıkmasın, batıdakiler de şemsiyesiz.

Kapanış

Mükerrem: Cumartesi sabahı bizimle kaldığınız için sağ olun. Hafta sonunun tadını çıkarın, yağmur varsa bile keyfinize bakın.

Mükerrem: Saygılı Yarlıg'a teşekkürler. Mükerrer Frekans dinleyicileri MUKERRER koduyla yüzde 20 indirim alıyor; bağlantı bölüm açıklamasında.

Müşerref: Programımıza sponsor olmak isterseniz mukerrerfrekans.com adresinden boş bir gün seçebilirsiniz.

Müşerref: Bizden bu kadar! Yarın sabah yine Resmi Gazete'nin başında buluşuruz. Hoşça kalın!

Mükerrem: Hoşça kalın, yarın görüşürüz.